Palindrom; harfleri ters sıra ile yazıldıklarında da anlamlı olan kelime dizilerine verilen ad. En bilinen örneÄŸi “ey edip adanada pide ye” olan palindromlarda kelime dizisi tersten okunduÄŸunda aynı diziyi oluÅŸturması gerekmiyor.

Birkaç ilginç örnek verelim:

traÅŸ adama ÅŸart
a man, a plan, a canal: panama
al kazık çak karaya kayarak kaç kızakla

Aslında çok anlamlı cümleler deÄŸiller. Tahminime göre birileri eÄŸlence olsun diye bulmuÅŸ bu iÅŸi. Ancak Monsieur Georges Perec’in “Le Grande Palindrome (Büyük Palindrom)” isimli dizisi, palindromu oyundan ziyade bir sanata çevirmiÅŸ. Zira bu palindromda tam 5000 kelime kullanılmış. Bu, benim bulabildiÄŸim, anlamlı olduÄŸu için kabul görmüş en uzun palindrom. 17 binin üzerinde kelimeden oluÅŸmuÅŸ palindromlar da bulunmasına raÄŸmen bunlar anlamsız olduklarından kabul görmemiÅŸler.

Edebiyatımızda da palindrom kullanan şair ve yazarlarımız olmuş. Behçet Necatigil ve Üstün Alsaç palindromları keşfetmiş kişilermiş.

Palindrom konusunun benim çok ilgimi çeken bir kullanımı daha var . Los Amantes Del Circulo Polar (Kutup Çizgisi Aşıkları) isimli filmde olayların geliÅŸiminin, palindrom mantığında olduÄŸu söyleniyor. Birbirini baÅŸta ve sonda tekrarlayan olaylar varmış. Ayrıca baÅŸ rollerdeki karakterlerin isimleri “Otto” ve “Ana”. Filmin bir bölümü Ä°zlanda’da geçiyormuÅŸ ve hava kararmıyormuÅŸ. Bu da palindromsal bir etki daha katıyor filme. Son izlediÄŸim Ä°zlanda yapımı film (Noi Albinoi – Buzdan Hayaller) bende vakit kaybı hissi yaratmış olsada, Kutup Çizgisi Aşıkları bir merak uyandırdı.

Palindrom kelimesi çok açık olduÄŸu üzere yabancı kökenli. Türkçe karşılığı olarak “tekrarbaÅŸlayan” kullanılıyor. Ancak ararken bu ÅŸekilde kullanırsanız fazla sonuca rastlamanız mümkün deÄŸil. Ben de konuyu doÄŸru aktarabilmek için aÄŸ alanımızın ilkelerinden bir yazılık taviz vermiÅŸ bulunuyorum.

Yazımızla ilgili teÅŸekkürü sevgili Güçlü‘ye yolluyoruz. Bu konuya dikkatimizi çektiÄŸi için.

One Response to “Palindrom – mordnilaP”